Λαθρό είναι το μάτι σου, μωρό μου

Και γιατί να μη λέμε ‘λαθρομετανάστης’ δηλαδή; Πώς λέμε ‘λαθρέμπορος, λαθροκυνηγός, λαθραναγνώστης’;

Μην το λέτε αυτό παιδιά, εκτίθεστε: ο χαρακτηρισμός είναι αδόκιμος, για να το πω κομψά.

Λαθραιοι δεν είναι οι άνθρωποι, λαθραία είναι τα αντικείμενα. Ο λαθρεμπορος πχ δεν είναι ο λαθραίος άνθρωπος που εμπορεύεται τσιγάρα, αλλά ο άνθρωπος που εμπορεύεται λαθραία τσιγάρα. Στον ‘λαθραναγνωστη’ λαθραίο είναι το βιβλίο όχι ο αναγνώστης. Στον λαθροκυνηγό λαθραίο είναι το θήραμα όχι ο κυνηγός. Και ο λαθρεπιβάτης που δεν έχει πληρώσει εισιτήριο, λαθραία είναι η πράξη του όχι ο ίδιος.

Για να μην το κουράζουμε ένας άνθρωπος δεν είναι ποτέ λαθραίος, τέρμα. Πάμε πάλι να ξανασυστηθούμε.

• Μετανάστης είναι αυτός που αφήνει τον τόπο του για να βελτιώσει τη ζωή του, την ζωή των παιδιών του, τις συνθήκες διαβίωσης και το εισόδημα του.
• Πρόσφυγας είναι αυτός που αφήνει τον τόπο του γιατί δεν έχει πια τόπο. Αυτό συμβαίνει σε χώρες όπου ο εχθρός αφήνει πίσω του ερείπια, γκρεμισμένα σπίτια και νεκρά παιδιά. Συμβαίνει σε χώρες όπου οι διώξεις για την φυλή, την εθνικότητα, την θρησκεία ή την ιδεολογία οδηγούν σε πράξεις βδελυρές κι αποτρόπαιες (βιασμοί, βασανιστήρια, λεηλασίες κτλ).
• Λαθρο-μετανάστης δεν υπάρχει. Ούτε παράνομος μετανάστης υπάρχει. Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτηρίζει τους όρους αυτούς ως ‘μειωτικούς για τον άνθρωπο και την προσωπικότητα του’.

Και εξηγεί:

«Ο όρος ‘λαθρομετανάστης’ ή ‘παράνομος’ υποδηλώνει ή συνδέει τους μετανάστες με την έννοια της εγκληματικότητας (πολύ συχνά κακοπροαίρετα). Όταν ωστόσο κάποιος δεν έχει νόμιμη άδεια εισόδου ή παραμονής σε κάποια χώρα και δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να λάβει καθεστώς διεθνούς προστασίας, θεωρείται παράτυπος μετανάστης.»

Τα δικαιώματα των προσφύγων είναι απολύτως κατοχυρωμένα από την Σύμβαση της Γενευης. Η χώρα που θα υποδεχτεί τον διωκόμενο είναι υποχρεωμένη να του παράσχει προστασία – χρηματοδοτείται άλλωστε γι’ αυτό. Και να ξεκαθαρίσουμε το εξής. Αν ένα κράτος παραβιάσει την Σύμβαση και τους διώξει, τις περισσότερες φορές είναι σαν να τούς στέλνει πίσω στα βασανιστήρια, την δουλεία ή και στον θάνατο πίσω σε χώρες όπου συνειδητά καταλύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι Έλληνες ήταν ποτέ ‘λαθρομεταστες’; Και δεν μιλάμε γι’ αυτούς που μπαίνουν στην Ελλάδα (Μικρασιάτες πρόσφυγες) αλλά γι’ αυτούς που φεύγουν από την Ελλάδα. Βρήκα στο μπλογκ του Νίκου Σαραντάκου ένα ενδιαφέρον απόσπασμα από την εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ με χρονολογία 1929.

«Το ρεύμα της μεταναστεύσεως όχι μόνον εις την Ελλάδα, αλλά και εις ολόκληρον την Ευρώπην είναι ακατάσχετον προς την Αμερικήν. Ούτε ο μεταναστευτικός νόμος, ούτε αι αυστηραί ποιναί αι οποίαι επιβάλλονται εις τους λαθρομετανάστας είναι αρκεταί δια να ανακόψουν το ρεύμα τούτο».

Με απόφαση του ο Άρειος Πάγος απαγορεύει την χρήση του όρου ‘λαθρομεταναστης’ σε δικαστικές αποφάσεις και νομικά έγγραφα. Ορισμένοι βέβαια επιμένουν ακόμα – κι επιμένουν σκόπιμα – να χρησιμοποιούν έναν όρο με μισαλλόδοξο πρόσημο (αντιρατσιστικός νόμος 4285/2014 επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά).

Στου κουφού την πόρτα θα μου πεις, σωστό κι αυτό. Άλλωστε, οι μισαλλόδοξοι ξέρουν καλά να στρίβουν δια του αρραβώνος. Όταν ξεμένουν από επιχειρήματα, έχουν πάντα στο τσεπάκι τους το κορυφαίο:

«Ναι αλλά κι εσείς βασανίζετε του μαύρους».

Υ. Γ. Αφιερωμένο σε όσους μπήκαν παράτυπα στην Ελλάδα για να καθαρίσουν τα σπίτια μας, να σφουγγαρίζουν τις σκάλες μας, να βοσκήσουν τα πρόβατα και να ξεσκατώνουν τους καμπινέδες μας. Α και να μαζεύουν τις φράουλες στην Μανωλάδα οι κωλόφαρδοι.

Έλενα Ακρίτα